Ortez nedir? Ortez çeşitleri ve kullanım alanları
Ortez; eklem, kas veya omurgayı dışarıdan destekleyen, hareketi kontrol eden ya da düzelten tıbbi cihazdır. Protez eksik bir uzvun yerini alırken, ortez var olan uzvu destekler. Ortezlerin adları genellikle kapsadıkları eklemlerin İngilizce baş harflerinden gelir.
Ortez kısaltmaları ne anlama gelir?
| Kısaltma | Kapsadığı bölge |
|---|---|
| FO | Ayak ortezi (kişiye özel tabanlık) |
| SMO | Supramalleoler ortez – ayak bileği üstüne kadar |
| AFO | Ayak-ayak bileği ortezi |
| DAFO | Dinamik ayak-ayak bileği ortezi |
| KAFO | Diz-ayak bileği-ayak ortezi (uzun yürüme cihazı) |
| HKAFO | Kalça-diz-ayak bileği-ayak ortezi |
| TLSO | Torako-lumbo-sakral ortez (gövde korsesi) |
| LSO | Lumbo-sakral ortez (bel korsesi) |
Ortezler hangi durumlarda kullanılır?
- Nörolojik durumlar: serebral palsi, inme, omurilik yaralanması, spina bifida, polio sonrası etkilenim. Bkz. AFO, DAFO, uzun yürüme cihazları (KAFO).
- Omurga: skolyoz, kifoz, kırık sonrası koruma. Bkz. skolyoz korsesi, TLSO.
- Spor ve travma: bağ yaralanmaları, kırık sonrası fonksiyonel destek. Bkz. diz ortezleri, Sarmiento brace.
- Çocuklarda gelişimsel durumlar: kalça displazisi, pes ekinovarus, kafa şekil bozuklukları. Bkz. Pavlik bandajı, kranial kask.
- Ayak sağlığı: düztabanlık, topuk dikeni, diyabetik ayak. Bkz. kişiye özel tabanlık.
Hazır ortez mi, kişiye özel ortez mi?
Bazı durumlarda hazır ürünler yeterlidir. Ancak uzun süre kullanılacak, düzeltme amacı taşıyan veya nörolojik durumlarda kullanılan ortezlerin kişiye özel ölçüyle üretilmesi konfor ve etkinlik açısından belirgin fark yaratır. Merkezimizde kişiye özel ortezlerin kalıpları 7 eksenli robotla işlenir.
Uzun yürüme cihazlarında ileri teknoloji
Kas güçsüzlüğü olan kullanıcılar için Fior & Gentz neuro swing sistemleri ve Ottobock C-Brace gibi mikroişlemcili çözümler daha doğal bir yürüyüş sağlayabilir.
Sık sorulan sorular
Ortez ile protez arasındaki fark nedir?
Protez eksik bir uzvun yerini alır; ortez ise var olan uzvu veya omurgayı destekler, korur ya da düzeltir.
Ortez kaç saat kullanılır?
Kullanım süresi ortezin amacına göre değişir ve hekim tarafından belirlenir. Örneğin gece ortezleri uykuda, yürüme ortezleri gün içinde kullanılır.
Ortezler SGK tarafından karşılanır mı?
Pek çok ortez uygun raporla SGK kapsamında karşılanabilir. Ayrıntılar için SGK rehberimize bakabilirsiniz.
Hazırlayan: CPO Tarık Şahin (sertifikalı protez-ortez uzmanı) · Son güncelleme: Ekim 2026