DAFO (dinamik AFO)
DAFO, ayağı ince ve esnek bir kabukla saran, ayak tabanındaki şekillendirmeyle ayağın dizilimini ve dengeyi destekleyen dinamik bir ortezdir.
DAFO nedir?
DAFO (Dynamic Ankle-Foot Orthosis / dinamik ayak bileği-ayak ortezi), ayağı ince ve esnek bir termoplastik kabukla saran, ayak tabanındaki özel şekillendirmeyle (kontürlerle) ayağın dizilimini ve dengeyi destekleyen dinamik bir ortezdir. Klasik sert AFO'lara göre daha ince ve esnektir; ayak bileğinde belirli ölçüde harekete izin verir.
Nasıl çalışır?
- Ayağı saran ince kabuk, ayağın içe veya dışa yatmasını kontrol eder.
- Ayak tabanındaki kontürler (ark desteği, parmak altı ve topuk şekillendirmeleri) ayağı doğru pozisyonda tutar.
- Taban şekillendirmesinin kas tonusunu düzenlemeye yardımcı olabileceği düşünülür.
- Esnek yapı, denge tepkilerinin ve kas aktivitesinin korunmasına imkân tanır.
Endikasyonlar
- Serebral palsili çocuklarda hafif-orta düzey tonus sorunları
- Hipotoni ve Down sendromu gibi durumlarda ayak dizilim bozuklukları
- Belirgin esnek düztabanlık ve topuğun içe yatması
- Ayakta durma ve yürümeye başlama dönemindeki denge sorunları
- Gelişimsel gecikmelerde ayak desteği
Farklı yükseklikteki DAFO modelleri
| Ayak bileği altında biten | En az kısıtlayıcı; ayağın dizilimini kontrol eder |
|---|---|
| Supramalleoler (bilek üstü) | Topuğun içe-dışa yatmasını daha iyi kontrol eder — bkz. SMO |
| Baldıra uzanan | Ayak bileğinde daha fazla kontrol; düşük ayak ve belirgin tonus sorunlarında |
Model seçimi; tonus, denge, eklem hareket açıklığı ve yürüyüş hedeflerine göre yapılır.
Uygun olmayabilecek durumlar
- Ciddi spastisite ve sabit (düzeltilemeyen) deformiteler
- Basma sırasında güçlü ayak bileği kontrolü gereken durumlar (sabit AFO daha uygun olabilir)
Uygulama süreci
- Muayene: tonus, eklem hareket açıklığı ve yürüyüş değerlendirmesi
- Ayağın doğru pozisyonda alçı kalıbı veya taraması
- Kalıbın düzenlenmesi ve robotik işleme
- Termoplastik ortezin üretimi
- Ayakkabıyla prova ve ayar
- Teslim, eğitim ve kontroller
Kullanım ve bakım
- Ortezi ince, dikişsiz çorapla ve ortezin sığacağı sağlam ayakkabıyla kullanın.
- İlk günlerde kısa sürelerle başlayıp süreyi kademeli artırın.
- Her çıkarışta cildi kontrol edin.
- Ortezi ılık sabunlu bezle silin; ısı kaynaklarından uzak tutun.
- Çocuklarda büyümeye göre düzenli kontrol yapın.
Bu bölümdeki konular
Sık sorulan sorular
DAFO ile AFO arasındaki fark nedir?
DAFO daha ince ve esnektir, ayağı tamamen sarar ve taban kontürleriyle çalışır. Klasik AFO ise daha serttir ve ayak bileğini daha fazla kontrol eder.
DAFO ayakkabıya sığar mı?
İnce yapısı sayesinde çoğu çocuk ayakkabısına sığar; bazı durumlarda yarım numara büyük ayakkabı gerekebilir.