Diz altı protezde pin-kilit sistemleri
Pin-kilit sisteminde liner'ın ucundaki metal pim, soketin altındaki kilide oturur ve protezi güdüğe sabitler. Pratik kullanımı nedeniyle en yaygın askı sistemlerinden biridir.
Pin-kilit sistemi nedir?
Kullanıcı ucunda pim bulunan silikon, jel veya poliüretan liner'ı giyer, ardından güdüğünü sokete yerleştirir. Pim, soketin alt kısmındaki kilit mekanizmasına (shuttle lock) "klik" sesleriyle kademeli olarak oturur. Protezi çıkarmak için kilidin yan tarafındaki düğmeye basmak yeterlidir.
Endikasyonlar
- Takıp çıkarması kolay bir sistem isteyen kullanıcılar
- El becerisi veya gücü sınırlı, vakum liner'ını giymekte zorlanan kullanıcılar
- Yeterli güdük uzunluğuna sahip (kilit mekanizmasına yer bırakan) güdükler
- Oturup kalkma ve transferlerde güvenli askı gereken kullanıcılar
Uygun olmayabilecek durumlar
- Kısa yapı yüksekliği nedeniyle kilide yer kalmayan uzun güdükler
- Güdük ucunda hassasiyet, ince yumuşak doku veya yara geçmişi
- Pistonlama ve "süt sağma" (milking) etkisinin ciltte sorun oluşturduğu kullanıcılar
- Belirgin hacim dalgalanması yaşayan güdükler
Avantajları ve sınırlamaları
Avantajlar
- Hızlı ve kolay giyme-çıkarma
- Kilitlendiğini sesle teyit edebilme
- Bakımı kolay, dayanıklı mekanik yapı
- Oturur pozisyondan giyilebilmesi
Sınırlamalar
- Pim tek noktadan çektiği için güdük ucunda çekilme ve kızarıklık görülebilir
- Kilit mekanizması yaklaşık birkaç santimetre ek yapı yüksekliği gerektirir
- Vakum sistemlerine göre daha fazla pistonlama
Bileşenler
| Pimli liner | Silikon, jel veya poliüretan; ucunda dişli bağlantı ve pim |
|---|---|
| Kilit (shuttle lock) | Soketin alt kısmına laminasyonla yerleştirilir; düğmeyle açılır |
| Pim tipi | Düz veya tırtıllı pimler; tırtıllı pim kademeli kilitlenme sağlar |
| Alternatif | Kordonlu (lanyard) sistemler: pim yerine kordon soketin dışından sabitlenir |
Bileşen seçimi güdük yapısı ve kullanıcı alışkanlıklarına göre yapılır.
Doğru kullanım
- Liner'ı güdüğe giyerken pimin güdüğün uzun ekseniyle aynı hizada olmasına dikkat edin; eğik pim kilitlenmeyi zorlaştırır ve ciltte gerilim yapar.
- Kilidin içine kum, toz girmemesine dikkat edin.
- Klik sesi gelmiyorsa zorlamayın, protezi çıkarıp liner hizasını kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Pin-kilit sistemi ağrı yapar mı?
Doğru liner ve soket uyumuyla çoğu kullanıcı rahat kullanır. Güdük ucunda çekilme ve kızarıklık fark ederseniz alternatif askı sistemleri değerlendirilebilir.
Kordonlu sistem ile pin-kilit arasındaki fark nedir?
Kordonlu sistemde liner ucundaki kordon soketin altındaki delikten geçirilip dışarıdan sabitlenir; kilide göre daha az yapı yüksekliği gerektirir ve oturur pozisyonda giymeyi kolaylaştırabilir.