Güdük bakımı ve bandajlama rehberi
Güdüğün sağlıklı olması, protezin rahat oturmasının ve uzun süre sorunsuz kullanılmasının temelidir. Aşağıdaki öneriler genel bilgilendirme amaçlıdır; ameliyat sonrası dönemde hekiminizin talimatları önceliklidir.
Ödem kontrolü: bandaj ve shrinker
Ameliyattan sonra güdükte şişlik olur. Elastik bandaj veya güdük çorabı (shrinker) bu şişliği kontrol ederek güdüğü protez için hazırlar. Bandaj uçtan yukarı doğru, uçta daha sıkı ve yukarı doğru gevşeyerek sarılmalı; boğucu bir halka oluşturmamalıdır. Bandajın günde birkaç kez yeniden sarılması gerekir. Doğru teknik için ekibimizden destek alabilirsiniz.
Günlük cilt bakımı
- Güdüğü her gün ılık su ve hafif sabunla yıkayın, iyice kurulayın.
- Akşamları cildi kızarıklık, yara, kabarcık veya renk değişikliği açısından kontrol edin (gerekirse ayna kullanın).
- Hekiminiz önermedikçe güdüğe alkollü veya parfümlü ürün sürmeyin.
- Diyabet varsa küçük yaraları bile önemseyin ve hekiminize bildirin.
Liner ve çorap hijyeni
Silikon veya jel liner her gün üreticinin önerdiği şekilde temizlenmeli ve kurumaya bırakılmalıdır. Protez çorapları düzenli değiştirilmelidir. Yıpranan liner basınç ve sürtünme sorunlarına yol açar; zamanında yenilenmesi önemlidir.
Hacim değişimi
Özellikle ilk aylarda güdük hacmi gün içinde ve haftalar boyunca değişir. Soket bollaştığında çorap katı eklemek geçici çözüm olabilir; ancak sık tekrarlıyorsa soketin yeniden değerlendirilmesi gerekir. Bkz. yeni ampütelerde güdük hacim değişimi.
Eklem kısıtlılığını önleme
Diz altı ampütasyonda dizi uzun süre bükülü tutmamak (örneğin altına yastık koymamak), diz üstü ampütasyonda uzun süre oturur pozisyonda kalmamak ve yüzüstü yatma egzersizleri kalça-diz kısıtlılığını önlemeye yardımcı olur. Egzersizleri fizyoterapistinizle planlayın.
Ne zaman bize veya hekiminize başvurmalısınız?
- Geçmeyen kızarıklık, açık yara veya kabarcık
- Protezde yeni başlayan ağrı ya da batma
- Soketin belirgin şekilde bol veya dar gelmesi
- Ateş, akıntı veya artan şişlik (bu durumda önce hekiminize başvurun)
Sık sorulan sorular
Shrinker'ı gece de giymeli miyim?
Genellikle ödem kontrolü için gün boyu ve gece kullanılması önerilir; ancak süre ve kullanım şeklini hekiminiz ve protez uzmanınız belirler.
Güdükte kızarıklık normal mi?
Protezi çıkardıktan sonra kısa sürede geçen hafif kızarıklık olabilir. Yarım saatten uzun süren kızarıklık, yara veya kabarcık soketin kontrol edilmesi gerektiğini gösterir.
Liner ne sıklıkla değiştirilir?
Kullanım yoğunluğuna bağlıdır. Yırtık, incelme, kalıcı koku veya tutuculuk kaybı fark ettiğinizde değerlendirme için bize ulaşın.
Hazırlayan: CPO Tarık Şahin (sertifikalı protez-ortez uzmanı) · Son güncelleme: Ekim 2026